Turfput wandelroute

Sluit de kaart
Close map sidebar
Toggle map sidebar

Turfput wandelroute

Length
10,0 km
Time
2u
Terrain
14% Verhard

Knooppunt 9, 9290 Berlare

Toon het startpunt op de kaart

Wandelknooppuntenbord

Bekijk het routebord
Meer stops in de buurt
Stops sluiten
Meer stops langs de route?
Terug naar de kaart
Verharde weg
Onverharde weg
Meer info en stops bekijken

Routebeschrijving

Het Donkmeer in Berlare is een van de oudste toeristische trekpleisters in Berlare, met dank aan de noeste arbeid van lokale turfstekers, zonder wie dit meer er nooit was geweest. We volgen hun spoor door Berlare Broek, een parel van een natuurgebied langs een vergeten meander van duizenden jaren geleden.

Startpunt

Onthaalpoort Donkmeer

preview_TOV_Berlare_Donkmeer-1.jpg

De gloednieuwe Onthaalpoort aan de oevers van het Donkmeer is de ideale uitvalsbasis om het gebied rondom te verkennen. Het bezoekerscentrum maakt je op speelse wijze vertrouwd met de Berlaarse natuur en geschiedenis. Je komt er meer te weten over het ontstaan van het Donkmeer en maakt er kennis met de zeldzame vogels en vissen in en rond de oude Scheldemeander. Naast de Onthaalpoort ligt Festivalhal Donkmeer, waar om de twee jaar de zomerse musicalspektakels van Festivaria op het water plaatsvinden.

Knooppunt 9-15

Berlare Broek

turfputten Berlare (1).jpg
Berlare Broek (1).jpg

De Turfput is net als het Donkmeer een restant van de turfwinning in de streek. De 24 hectare grote put werd uitgegraven vanaf de 18de eeuw en vulde zich nadien met water. Vandaag doet de Turfput dienst als natuurgebied. 

Nog meer turfputten vind je in Berlare Broek, een langwerpige strook van een zestal kilometer langs de historische Scheldemeander waar ook het Donkmeer deel van uitmaakt. Het grootste deel van het gebied bestaat uit bos met daartussen moerassige gedeelten en meer dan vijftig vijvers. Een paar jaar geleden raasde een stevige storm door het bos. Dat zie je vooral goed in de winter. Heel wat bomen verloren hun kruin.

Knooppunt 11-10

Gratiebossen

Gratiebossen Berlare.jpg

In de 17de en 18de eeuw strekten de Gratiebossen zich uit tussen Berlare, Lokeren en Zele. Ze waren in die tijd te mijden door de roversbendes die zich er schuilhielden. Beruchte bosbewoners waren Zelenaar Jan Praet en zijn bende, die argeloze passanten ‘zonder gratie of genade’ beroofden, wat meteen ook de naam van het bosgebied verklaart. Vandaag is slechts een fractie van het oorspronkelijke bos bewaard gebleven, en voor roversbendes moet je er al lang niet meer vrezen.

Knooppunt 1

Nieuwdonk

Deze voormalige zandwinning aan de rand van het Donkmeer is vandaag een provinciaal recreatiedomein, met tal van ontspanningsmogelijkheden voor het hele gezin. In de waterportvijver kan je zwemmen, zeilen, surfen, kajakken en duiken. Landrotten komen aan hun trekken op het survivalparcours in de bossen rondom. Voor een snelle snack kan je terecht in taverne Zonnevallei, met zicht op het strand en de speeltuin.

Knooppunt 1-2

Eendenkooi & vlindertuiun

eendenkooi2-inge-van-den-heuvel.jpg
preview_Donkmeer_Berlare11.jpg

Op een eiland in het Donkmeer ligt een bijzonder stukje geschiedenis. De Eendenkooi is een historisch relict, waarvan de oudste vermelding dateert uit 1678. Tot kort na 1930 werden hier ’s winters grote aantallen eenden bijeengedreven en gevangen voor de keuken van welgestelde burgers. De constructie was tot 1952 eigendom van een adellijke familie en is opmerkelijk goed bewaard. De Eendenkooisite werd in 2019 vernieuwd en uitgebreid met een picknickplaats, een wilgentunnel, een vogelkijkhut en een pad door het natte gedeelte van het bos, waar een reigerkolonie huist die bij momenten flink van zich laat horen.

De voormalige picknickweide langs de Brielstraat werd heringericht tot een charmant parkje waar vlinders en insecten zich thuis voelen. Langs het toegangspad staan houten bakken vol bloemen en planten. In het park zelf werden bessenstruiken en hoogstammige appelbomen aangeplant. Ook zonder vlinders is het aangenaam vertoeven in deze oase van rust langs het immer drukke Donkmeer.
 

Knooppunt 2

Donkmeer

Elvira Donkmeer Berlare1.jpg
Bootjes Donkmeer Berlare.jpg
Terras Donkmeer Berlare.jpg
preview_TOV_Berlare_Donkmeer-9.jpg

Het Donkmeer is de meest opvallende restant van de vroegere turfwinning in de streek. Omgeven door tavernes en terrassen is het al jaren een populaire hotspot bij dagjesmensen uit de wijde omgeving. Het toerisme kwam hier op gang bij het begin van de vorige eeuw, met dank aan de stoomtram van Gent naar Hamme die toen pas in gebruik was genomen. Je kan er bootje varen, je laten overzetten naar de Eendenkooi of de voeten onder tafel schuiven in een van de talrijke horecazaken voor een pannenkoek of een bord paling, de lokale specialiteit bij uitstek.

Aan de oevers van het Donkmeer, tegenover restaurant Elvira, staat een beeld ter nagedachtenis aan de turfstekers. Zij waren het die in de loop van de 17de en de 18de eeuw de veenlaag uit de oude Paleomeander ontgonnen en zo het Donkmeer en de vijvers van Berlare Broek deden ontstaan. Het veen werd in grote blokken gestoken en te drogen gelegd. Zo vormde het turf, een populaire brandstof in houtarme tijden. Met de introductie van steenkool na de Tweede Wereldoorlog verloor het turfsteken snel terrein. In sommige delen van Europa wordt vandaag nog steeds turf gewonnen. De Schotten gebruiken het om hun befaamde whisky z’n typische, rokerige smaak te geven.
 

Onthaalpoort Donkmeer